Энэ нь хүнд халд­варлах А/H5N1 вирус илэрсэн хоёрдугаар сараас хойшхи хуга­цаа­ны дүн. Халдвараас үүдэж дэл­хийн хэмжээнд эрүүл мэнд, эдийн засгийн асар их хохирол учрах магадлалтай гэж ДЭМБ-аас сэ­рэмж­лүүлсээр байгаа. Одоогоор 36 оронд шувууны томуу­гийн дэгдэлт бүртгэгджээ.   Манайд нүүдлийн шувуу ирэх дөхсөнтэй холбог­дуулан томуу­гийн халдвараар хүн өвч­лүүлэх­гүйд чиглэсэн сэ­рэмж­лүүлэг ч гаргасан. Юутай ч онц шаардлага­гүй бол томуу гарч бай­гаа орнуу­дад зорчихгүй байхыг анхааруул­саар байгаа. Томуу хам­гийн их дэгдэлттэй нь Африк бо­лон Ази, Европын олон улс, гол нь манай хил залгаа ор­нуудад их тархаад байгаа нь байнга мэдээлэгдэж байна. Өнөө, мар­гаашгүй шувуу нүүдэл­лэн орж ирэх учраас хэрэв үхсэн шувууны сэг зэм бай­вал ойртох­гүй, мал эмнэлэг, онц­гой байдлын газарт яаралтай мэдэг­дэхийг иргэ­д­эд зөвлөсөн. Шувуу агнаж хүн­сэнд хэрэглэхгүй байх нь ч энгийн, наад захын шаард­лага болж бай­гаа. Нуур цөөр­мийн усыг буцал­гах­гүйгээр ахуйн, хүнс­ний зориу­лалтад хэрэг­лэхгүй байхыг мэр­гэж­лийн бай­гуул­лагаас анхаа­руул­­жээ. Хүнсэнд өргөн хэрэг­лэдэг тахианы махыг сайн болгож идэх, шүүрхий маханд хэрэглэсэн хутга хэрэгсэлийг тогтмол угааж цэвэр­лэх шаард­лагыг баримтал­сан ч ханиалгах, халуурах шинж тэмдэг илэрвэл эмнэлэгт хурдан хандах хэрэгтэйг урьдчилан сэр­гийлэх шаардлагад дурджээ. Хү­ний то­муу­гийн вакци­наар аймаг, нийс­лэлийн хүнс хөдөө аж ахуй, хил, гааль, мэр­гэжлийн хяналт, онцгой байд­лын газар, эрүүл мэндийн бай­гуул­лагын ажилтан гэх өртөмт­гий бүл­гийнхнийг энэ сард багтаан улсын хэмжээнд дархлаажуулж дуусгах юм байна.   Хүнс хөдөө аж ахуйн яамны Мал эмнэлгийн газраас гаргасан мэ­дээгээр өнөөдөр улсын хэм­жээнд арван аж ахуйн нэгж, 2000 га­руй айл өрх шувуу өсгөн үр­жүүл­­дэг гэсэн тооцоотой. Эдгээр аж ахуй­нуу­дад хоёр зуун мянга орчим шувуу байдаг гэнэ. Өнөөх хүнд халдварлах хэвшлийн вакци­наар Хөвсгөл аймгийн Эрхэл нуур орч­мын задгай маллагаатай 56400 шу­вуунд вакцинжуулалт хийжээ. Хүн, малыг халдварт өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх арга хэм­жээ­ний тухай Эрүүл мэндийн яам­наас тогтоол гаргаж, хэрэг­жүүлэх зохион байгуулалтад орж, томуу­гийн эсрэг эм, вакцин, хамгаалах хэ­­рэгслийн хангалтын талаар ДЭМБ-д болон Элчин сайдын яам­дад хандан, мэ­дээлэл солил­цон ажил­­лаж эхэлсэн аж. Томуу­гийн ви­ру­сын эсрэг тамифлу эмийг ч ДЭМБ-д захиалжээ. Одоо шувуу­ны то­муу­тай тэмцэх, сэргийлэх бэ­лэн байдлыг хангах стратеги тө­лөв­лөгөө болон Эрүүл мэндийн сай­­дын тушаал, албан даалгавар зөв­лөмжүүд гаргаж хэрэгжүүлэх ша­тандаа ажиллаж байгаа аж. Шинээр болон дахин сэргэж бай­гаа халд­варт өвчинтэй тэмцэх ажиллагаа зохицуулах ажлын хэсэг мөн яамнаас томилогджээ.   Одоогоор Халдварт өвчинтэй тэмцэх улсын фондод 9800 хүн томуугийн вак­цин, 450 хамгаалах хувцас бас хоёр төрлийн ариут­га­лын бодис нөөцөлсөн байна. Шу­вуу­ны томуутай тэм­цэх бэлэн байд­лыг шал­­гасан, бүсчилсэн сур­галтыг ­ч Сүх­баатар, Ховд, Хөвcгөл аймаг нийслэлд зохион байгуулсан юм билээ. Бас харуул­дан тандал­тын 20 цэг Улаанбаатар хотод байгаа бол таван аймагт тус бүр нэг цэг бай­гуулж, Халварт өвчин суд­ла­лын үндэсний төвийн томуу­гийн лабораторийг бэхжүү­лэх ажил эх­лээд байгаа юм байна.